Επιχειρηματική Εξωστρέφεια

Για το καθεστώς ενισχύσεων «Επιχειρηματική Εξωστρέφεια» έχει καθοριστεί η κατανομή των πόρων που αφορούν τον Α΄ κύκλο του 2025. Προβλέπονται 50 εκατ. € για επιχορηγήσεις, επιδοτήσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης και ενισχύσεις του κόστους νέων θέσεων εργασίας, καθώς και επιπλέον 50 εκατ. € για φορολογικές απαλλαγές.

Σημείωση: Τα παρακάτω αποτελούν ενημέρωση για το θεσμικό πλαίσιο και τον σχεδιαζόμενο κύκλο. Οι οριστικοί όροι και οι ημερομηνίες υποβολής καθορίζονται με την αντίστοιχη προκήρυξη.

Τα ποσοστά ενίσχυσης μπορούν να φτάσουν έως 75%, σύμφωνα με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, ανάλογα με το μέγεθος του φορέα και την τοποθεσία της επένδυσης.

Στόχος είναι η υποστήριξη επιχειρήσεων που επιδιώκουν διείσδυση σε νέες αγορές του εξωτερικού μέσω εξαγωγής προϊόντων ή υπηρεσιών. Το απαιτούμενο επίπεδο εξαγωγικής δραστηριότητας θα προσδιοριστεί από τους ειδικούς όρους της προκήρυξης.

α. Εμπορική εταιρεία,

β. Συνεταιρισμός,

γ. Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.), Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (ΑΣ), Ομάδες Παραγωγών (Ο.Π.), Αστικοί Συνεταιρισμοί, Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.),

δ. Υπό ίδρυση ή υπό συγχώνευση εταιρείες, με την υποχρέωση να έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες δημοσιότητας πριν από την έναρξη εργασιών του επενδυτικού σχεδίου,

ε. κοινοπραξίες που ασκούν εμπορική δραστηριότητα,

στ. δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις και θυγατρικές τους, εφόσον:

• δεν τους έχει ανατεθεί η εξυπηρέτηση δημόσιου σκοπού,
• δεν έχει ανατεθεί από το κράτος αποκλειστικά σε αυτούς η προσφορά υπηρεσιών,
• δεν επιχορηγείται η λειτουργία τους με δημόσιους πόρους για το διάστημα τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων.

Από την υπαγωγή εξαιρούνται, μεταξύ άλλων:

• επιχειρήσεις, σε βάρος των οποίων εκκρεμεί, κατά την υποβολή της αίτησης επενδυτικού σχεδίου, διαδικασία ανάκτησης ενισχύσεων (αρχή Deggendorf),
• οι προβληματικές επιχειρήσεις, εφόσον συντρέχει τουλάχιστον μία από τις προϋποθέσεις που τίθενται στην παρ. 18 του άρθρου 2 του Γ.Α.Κ.. Ο έλεγχος προβληματικότητας γίνεται τόσο σε επίπεδο αιτούσας επιχείρησης όσο και σε επίπεδο ομίλου επιχειρήσεων,
• επιχειρήσεις οι οποίες, κατά τα δύο (2) έτη πριν από την υποβολή της αίτησης ενίσχυσης:
• Έχουν μετεγκαταστήσει την επιχειρηματική εγκατάσταση, στην οποία πρόκειται να πραγματοποιηθεί η αρχική επένδυση για την οποία ζητείται η ενίσχυση ή
• αρνούνται να δεσμευθούν ότι δεν θα μετεγκαταστήσουν την ως άνω επιχειρηματική εγκατάσταση, για περίοδο δύο (2) ετών, μετά από την ολοκλήρωση της αρχικής επένδυσης,
• επιχειρήσεις, οι οποίες υλοποιούν επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία και για λογαριασμό του Δημοσίου, βάσει σχετικής σύμβασης εκτέλεσης έργου, παραχώρησης ή παροχής υπηρεσιών.

• Ίδρυση νέας παραγωγικής εγκατάστασης.
• Επέκταση της δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας.
• Διαφοροποίηση της παραγωγής υφιστάμενης εγκατάστασης (μονάδας) σε προϊόντα που δεν έχουν παραχθεί ποτέ ή υπηρεσίες που δεν έχουν παρασχεθεί από αυτήν με τον όρο, ότι οι ενισχυόμενες δαπάνες υπερβαίνουν τουλάχιστον κατά διακόσια τοις εκατό (200%) τη λογιστική αξία των στοιχείων ενεργητικού που χρησιμοποιούνται εκ νέου, όπως η αξία αυτή έχει καταγραφεί στο φορολογικό έτος, που προηγείται της αίτησης υπαγωγής του επενδυτικού σχεδίου.
• Θεμελιώδη αλλαγή του συνόλου της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας. Επί μεγάλων επιχειρήσεων, απαιτείται επίσης, οι ενισχυόμενες επενδυτικές δαπάνες να υπερβαίνουν τις αποσβέσεις των 3 τελευταίων φορολογικών ετών των στοιχείων του ενεργητικού, τα οποία συνδέονται με τη δραστηριότητα που πρόκειται να εκσυγχρονιστεί. Αν δεν αποτυπώνονται σαφώς οι συνδεόμενες με τη δραστηριότητα αποσβέσεις των στοιχείων του ενεργητικού, θεωρείται ότι δεν πληρούται η ως άνω προϋπόθεση.

Δυνατότητα ενίσχυσης προβλέπεται και για ορισμένα σχέδια χωρίς ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης, εφόσον περιλαμβάνουν τις προβλεπόμενες δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων.

Α. Ενσώματα στοιχεία ενεργητικού

• Την κατασκευή, την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό κτιριακών εγκαταστάσεων, καθώς και ειδικών και βοηθητικών εγκαταστάσεων των κτιρίων, και για κατασκευές για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία και στα εμποδιζόμενα άτομα, καθώς και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Οι δαπάνες αυτές αθροιστικά δεν μπορούν να υπερβαίνουν το σαράντα πέντε τοις εκατό (45%) του συνόλου των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα. Ο ως άνω συντελεστής διαμορφώνεται εξήντα τοις εκατό (60%) για τις αντίστοιχες δαπάνες των επενδυτικών σχεδίων του τουρισμού και των θερμοκηπίων, στο εβδομήντα τοις εκατό (70%) για τα επενδυτικά σχέδια των Υπηρεσιών μεταφοράς με διαχείριση της αλυσίδας εφοδιασμού προς τρίτους (logistics – κωδ. αριθμός δραστηριότητας : 52.29.19.03), καθώς και στο ογδόντα τοις εκατό (80%) για επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται σε κτίρια, τα οποία είναι χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα.

Οι δαπάνες αυτές ενισχύονται και στην περίπτωση που πραγματοποιούνται επί κατασκευών οι οποίες, κατά τον χρόνο υποβολής του αιτήματος υπαγωγής στα καθεστώτα ενίσχυσης του παρόντος, έχουν υπαχθεί στον ν. 1337/1983 (Α΄ 33) ή στον ν. 4178/2013 (Α΄ 174) ή στον ν. 4495/2017 (Α΄ 167). Η έναρξη καταβολής των ενισχύσεων δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, εφόσον στο εγκεκριμένο φυσικό αντικείμενο της επένδυσης περιλαμβάνονται κατασκευές για τις οποίες δεν έχει περαιωθεί η ως άνω διαδικασία νομιμοποίησης ή τακτοποίησής τους.

• Την αγορά του συνόλου ή και μέρους των υφιστάμενων παγίων στοιχείων ενεργητικού, όπως κτίρια, μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός επιχειρηματικής εγκατάστασης (υπό προϋποθέσεις).
• Την αγορά και εγκατάσταση καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών εγκαταστάσεων και των μεταφορικών μέσων που κινούνται εντός του χώρου της εντασσόμενης μονάδας.
• Τα μισθώματα της χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού, του οποίου αποκτάται η χρήση, υπό την προϋπόθεση ότι στη σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) προβλέπεται ότι ο εξοπλισμός περιέρχεται στην κυριότητα του μισθωτή, κατά τη λήξη της σύμβασης.
• Τον εκσυγχρονισμό ειδικών εγκαταστάσεων που δεν αφορούν σε κτίρια, και μηχανολογικών εγκαταστάσεων.

Β. Άυλα στοιχεία ενεργητικού

• Τη μεταφορά τεχνολογίας, μέσω της αγοράς δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αδειών εκμετάλλευσης, ευρεσιτεχνιών, τεχνογνωσίας και μη κατοχυρωμένων τεχνικών γνώσεων.
• Τα συστήματα διασφάλισης και ελέγχου ποιότητας, πιστοποιήσεων, προμήθειας και εγκατάστασης λογισμικού και συστημάτων οργάνωσης της επιχείρησης.

Οι δαπάνες των παραπάνω περιπτώσεων πρέπει να πληρούν σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις:

1. να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στην επιχειρηματική εγκατάσταση που λαμβάνει την ενίσχυση και να παραμένουν συνδεδεμένες με το έργο, για το οποίο χορηγείται η ενίσχυση, για το χρονικό διάστημα τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων της παρ. β του άρθρου 25,
2. να περιλαμβάνονται στα αποσβεστέα στοιχεία του ενεργητικού της επιχείρησης,
3. να αγοράζονται σύμφωνα με τους όρους της αγοράς από τρίτους που δεν έχουν σχέση με τον αγοραστή,
4. πρέπει να περιλαμβάνονται στα στοιχεία του ενεργητικού της επιχείρησης που λαμβάνει την ενίσχυση και να παραμένουν συνδεδεμένα με το έργο για το οποίο χορηγείται η ενίσχυση επί τουλάχιστον 5 έτη (3 έτη για ΜμΕ).

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι ενισχυόμενες δαπάνες για άυλα στοιχεία ενεργητικού δεν μπορούν να υπερβούν το τριάντα τοις εκατό (30%) του συνόλου των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακών ενισχύσεων. Για τις ΜμΕ το ανώτατο ποσοστό διαμορφώνεται στο πενήντα τοις εκατό (50%).

Γ. Μισθολογικό κόστος

Το μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας, που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα της πραγματοποίησης του επενδυτικού σχεδίου υπολογίζεται για δύο (2) έτη από τη δημιουργία κάθε θέσης. Το ως άνω μισθολογικό κόστος αποτελεί επιλέξιμη δαπάνη μόνο αυτοτελώς και όχι σε συνδυασμό με τις περ. Α΄ ή/και Β.

Προϋποθέσεις ενίσχυσης μισθολογικού κόστους:

• Το επενδυτικό έργο συνεπάγεται καθαρή αύξηση του αριθμού των εργαζομένων αποτυπωμένη σε Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (Ε.Μ.Ε.) στην επιχειρηματική εγκατάσταση και αντιστοίχως στην επιχείρηση, σε σύγκριση με τις Ε.Μ.Ε. του προηγούμενου δωδεκαμήνου από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής,
• η πλήρωση όλων των θέσεων εργασίας πραγματοποιείται εντός τριών (3) ετών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, και
• κάθε θέση εργασίας που δημιουργείται μέσω της επένδυσης διατηρείται στη συγκεκριμένη ενισχυόμενη εγκατάσταση για περίοδο πέντε (5) τουλάχιστον ετών για μεγάλες, τεσσάρων (4) τουλάχιστον ετών για μεσαίες επιχειρήσεις και τριών (3) τουλάχιστον ετών για μικρές επιχειρήσεις, από την ημερομηνία πρώτης πλήρωσής της.

• Δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς νέες ΜμΕ
• Δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέσεις
• Δαπάνες για την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία.

Για σχέδια που δεν αποτελούν ολοκληρωμένη αρχική επένδυση, προβλέπονται επιπλέον οι εξής κατηγορίες:

• Δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση
• Δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονεκτική θέση και εργαζόμενους με αναπηρία
• δαπάνες ενισχύσεων προς ΜμΕ, των άρθρων 17 έως 19δ του Τμήματος 2 του Κεφαλαίου ΙΙΙ του Γ.Α.Κ.

• Φορολογική απαλλαγή,
• Επιχορήγηση,
• Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing),
• Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης,
• Κίνητρο της ταχείας αδειοδότησης,
• Κίνητρο παροχής δανείων με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε ή την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Σημείωση: Στις μεγάλες επιχειρήσεις δεν προβλέπεται το κίνητρο της επιχορήγησης.

Για τις αρχικές επενδύσεις, η ένταση ενίσχυσης καθορίζεται από τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων και τις σχετικές ειδικές διατάξεις.

Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τα κίνητρα πλην της επιχορήγησης μπορούν να φτάσουν στο ανώτατο όριο του Χάρτη. Η επιχορήγηση μπορεί να ανέλθει έως το 80% αυτού του ορίου, ή έως το 100% στις ειδικές κατηγορίες ενισχύσεων.

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, τα διαθέσιμα κίνητρα μπορούν να φτάσουν έως το 80% του ανώτατου ορίου, ή έως το 100% στις προβλεπόμενες ειδικές περιπτώσεις.

Ευνοϊκότερα ποσοστά προβλέπονται για επενδύσεις σε:

• Ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας,
• περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα,
• νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων,

Το ποσό των ενισχύσεων που χορηγείται σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος δεν υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.

Το ελάχιστο επιλέξιμο κόστος προσδιορίζεται ανάλογα με την κατηγορία του φορέα:

• 1.000.000 € για μεγάλες επιχειρήσεις.
• 500.000 € για μεσαίες επιχειρήσεις.
• 250.000 € για μικρές επιχειρήσεις.
• 100.000 € για πολύ μικρές επιχειρήσεις.
• 50.000 € για Κοιν.Σ.Επ., Αγροτικούς και Αστικούς Συνεταιρισμούς, Ομάδες Παραγωγών και Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις.

Το κόστος της επένδυσης μπορεί να καλυφθεί με ίδια κεφάλαια, εξωτερική χρηματοδότηση ή συνδυασμό των δύο.

Στο είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) του ενισχυόμενου κόστους του επενδυτικού σχεδίου δεν πρέπει να περιλαμβάνεται κρατική ενίσχυση, δημόσια στήριξη ή παροχή.

Η έναρξη και η λήξη της περιόδου υποβολών θα ανακοινωθούν με τη σχετική προκήρυξη. Δεν αναφέρεται ακόμη συγκεκριμένη προθεσμία στο παρόν ενημερωτικό κείμενο.

Η αίτηση υπαγωγής και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά υποβάλλονται υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (ΠΣ-Αν).

Ο φορέας της επένδυσης, προκειμένου να μην ανακληθεί η απόφαση υπαγωγής, οφείλει να υλοποιήσει ποσοστό τουλάχιστον 10% του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου, όπως αυτό εγκρίθηκε με την απόφαση υπαγωγής, εντός είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την δημοσίευση της περίληψης της απόφασης υπαγωγής.

Το επενδυτικό σχέδιο ολοκληρώνεται με την υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, εντός της ορισθείσας στην απόφαση υπαγωγής προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη από την ημερομηνία δημοσίευσης της περίληψης της απόφασης υπαγωγής. Η προβλεπόμενη στην απόφαση υπαγωγής προθεσμία ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου μπορεί να παραταθεί άπαξ έως δύο (2) έτη κατ’ ανώτατο όριο, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α. Ηλεκτρονική υποβολή του σχετικού αιτήματος πριν από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης, όπως αυτή ορίζεται αρχικά στην απόφαση υπαγωγής,

β. υλοποίηση του πενήντα τοις εκατό (50%) ή του εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου.

Η ανωτέρω προθεσμία ολοκλήρωσης συμπεριλαμβάνει και τυχόν οριζόντιες εκ του νόμου παρατάσεις.