Μεγάλες Επενδύσεις

Δημοσιεύθηκε η 2η προκήρυξη του καθεστώτος «Μεγάλες Επενδύσεις» του Ν. 4887/2022. Προβλέπονται ποσοστά ενίσχυσης έως 75%, ανάλογα με την περιοχή εγκατάστασης και το μέγεθος της επιχείρησης, σύμφωνα με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων.

Το καθεστώς υποστηρίζει επενδυτικά σχέδια μεγάλης κλίμακας σε επιλέξιμους κλάδους της οικονομίας, με στόχο την ουσιαστική αναπτυξιακή συμβολή τους στις περιοχές όπου υλοποιούνται.

α. Εμπορική εταιρεία,

β. Συνεταιρισμός,

γ. Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.), Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (ΑΣ), Ομάδες Παραγωγών (Ο.Π.), Αστικοί Συνεταιρισμοί, Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.),

δ. Υπό ίδρυση ή υπό συγχώνευση εταιρείες, με την υποχρέωση να έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες δημοσιότητας πριν από την έναρξη εργασιών του επενδυτικού σχεδίου,

ε. κοινοπραξίες που ασκούν εμπορική δραστηριότητα,

στ. δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις και θυγατρικές τους, εφόσον:

• δεν τους έχει ανατεθεί η εξυπηρέτηση δημόσιου σκοπού,
• δεν έχει ανατεθεί από το κράτος αποκλειστικά σε αυτούς η προσφορά υπηρεσιών,
• δεν επιχορηγείται η λειτουργία τους με δημόσιους πόρους για το διάστημα τήρησης των μακροχρόνιων υποχρεώσεων.

Δεν μπορούν να υπαχθούν στο καθεστώς:

• επιχειρήσεις, σε βάρος των οποίων εκκρεμεί, κατά την υποβολή της αίτησης επενδυτικού σχεδίου, διαδικασία ανάκτησης ενισχύσεων (αρχή Deggendorf),
• οι προβληματικές επιχειρήσεις, εφόσον συντρέχει τουλάχιστον μία από τις προϋποθέσεις που τίθενται στην παρ. 18 του άρθρου 2 του Γ.Α.Κ.. Ο έλεγχος προβληματικότητας γίνεται τόσο σε επίπεδο αιτούσας επιχείρησης όσο και σε επίπεδο ομίλου επιχειρήσεων,
• επιχειρήσεις οι οποίες, κατά τα δύο (2) έτη πριν από την υποβολή της αίτησης ενίσχυσης:
• Έχουν μετεγκαταστήσει την επιχειρηματική εγκατάσταση, στην οποία πρόκειται να πραγματοποιηθεί η αρχική επένδυση για την οποία ζητείται η ενίσχυση ή
• αρνούνται να δεσμευθούν ότι δεν θα μετεγκαταστήσουν την ως άνω επιχειρηματική εγκατάσταση, για περίοδο δύο (2) ετών, μετά από την ολοκλήρωση της αρχικής επένδυσης,
• επιχειρήσεις, οι οποίες υλοποιούν επενδυτικά σχέδια που πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία και για λογαριασμό του Δημοσίου, βάσει σχετικής σύμβασης εκτέλεσης έργου, παραχώρησης ή παροχής υπηρεσιών.

• Ίδρυση νέας μονάδας.
• Επέκταση της παραγωγικής δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας.
• Διαφοροποίηση της παραγωγής υφιστάμενης μονάδας σε νέα προϊόντα ή υπηρεσίες, υπό την προϋπόθεση ότι οι ενισχυόμενες δαπάνες υπερβαίνουν τουλάχιστον κατά 200% τη λογιστική αξία των στοιχείων ενεργητικού που επαναχρησιμοποιούνται, όπως αυτή είχε καταγραφεί κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος.
• Θεμελιώδη αλλαγή του συνόλου της παραγωγικής διαδικασίας υφιστάμενης μονάδας. Επί μεγάλων επιχειρήσεων, απαιτείται επίσης, οι ενισχυόμενες επενδυτικές δαπάνες να υπερβαίνουν τις αποσβέσεις των 3 τελευταίων φορολογικών ετών των στοιχείων του ενεργητικού, τα οποία συνδέονται με τη δραστηριότητα που πρόκειται να εκσυγχρονιστεί. Αν δεν αποτυπώνονται σαφώς οι συνδεόμενες με τη δραστηριότητα αποσβέσεις των στοιχείων του ενεργητικού, θεωρείται ότι δεν πληρούται η ως άνω προϋπόθεση.

1. Στο παρόν καθεστώς υπάγονται επενδυτικά σχέδια σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του ν. 4887/2022, ο προϋπολογισμός του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών των οποίων υπερβαίνει το ποσό των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ, εξαιρουμένων αυτών που εμπίπτουν στα καθεστώτα ενισχύσεων α) της αγροδιατροφής – πρωτογενούς παραγωγής και μεταποίησης γεωργικών προϊόντων – αλιείας των άρθρων 65 έως 71, β) της ενίσχυσης τουριστικών επενδύσεων των άρθρων 84 έως 90 και γ) των εναλλακτικών μορφών τουρισμού των άρθρων 91 έως 97 του ν. 4887/2022 και περιλαμβάνονται στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας της Εθνικής Ονοματολογίας Οικονομικών Δραστηριοτήτων, όπως αποτυπώνεται, στη βάση διοικητικού εγγράφου, σε πίνακα που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης: https://ependyseis.mindev.gov.gr/.
2. Τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται δύναται να περιλαμβάνουν και επιπρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες του άρθρου 7 «Επιλέξιμες Δαπάνες εκτός Περιφερειακών Ενισχύσεων».

3) Τα υποβαλλόμενα επενδυτικά σχέδια αναπτύσσονται εντός μιας Περιφερειακής Ενότητας. Στις περιπτώσεις που το επενδυτικό σχέδιο διαρθρώνεται σε τμήματα, οι ενισχυόμενες δαπάνες πρέπει να είναι απόλυτα διακριτές και διέπονται από τις διατάξεις των άρθρων 6 και 7 της παρούσης στο σύνολό τους. 4) Στο παρόν καθεστώς δύναται να υπάγονται και επενδυτικά σχέδια για ενισχύσεις προς ΜμΕ σύμφωνα με το άρθρο 17 του Γ.Α.Κ. και την παρ. 7 του άρθρου 30 του νόμου 4887/2022, όπως προστέθηκε με το άρθρο 71 του νόμου 4949/2022 για τις περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων του Βορείου, Κεντρικού και Νοτίου Τομέα Αθηνών. Τα επενδυτικά σχέδια πρέπει να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης σύμφωνα με την παράγραφο 2, επιπλέον δε εφαρμόζονται αναλογικά τα άρθρα 6 (Επιλέξιμες δαπάνες περιφερειακών ενισχύσεων), 8 (Μη επιλέξιμες δαπάνες), 9 (Είδη Ενισχύσεων) και 12 (Ανώτατα ποσά χορηγούμενων ενισχύσεων).

Επιτρέπεται επίσης η συμπερίληψη πρόσθετων επιλέξιμων δαπανών εκτός περιφερειακών ενισχύσεων, σύμφωνα με το άρθρο 7 της προκήρυξης.

Α. Ενσώματα στοιχεία ενεργητικού

• Την κατασκευή, την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό κτιριακών εγκαταστάσεων, καθώς και ειδικών και βοηθητικών εγκαταστάσεων των κτιρίων, και για κατασκευές για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία και στα εμποδιζόμενα άτομα, καθώς και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Οι δαπάνες αυτές αθροιστικά δεν μπορούν να υπερβαίνουν το σαράντα πέντε τοις εκατό (45%) του συνόλου των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακού χαρακτήρα. Ο ως άνω συντελεστής διαμορφώνεται στο εβδομήντα τοις εκατό (70%) για τα επενδυτικά σχέδια των Υπηρεσιών μεταφοράς με διαχείριση της αλυσίδας εφοδιασμού προς τρίτους (logistics – κωδ. αριθμός δραστηριότητας : 52.29.19.03) καθώς και στο ογδόντα τοις εκατό (80%) για επενδυτικά σχέδια που υλοποιούνται σε κτίρια, τα οποία είναι χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα.

Οι δαπάνες αυτές ενισχύονται και στην περίπτωση που πραγματοποιούνται επί κατασκευών οι οποίες, κατά τον χρόνο υποβολής του αιτήματος υπαγωγής στα καθεστώτα ενίσχυσης του παρόντος, έχουν υπαχθεί στον ν. 1337/1983 (Α΄ 33) ή στον ν. 4178/2013 (Α΄ 174) ή στον ν. 4495/2017 (Α΄ 167). Η έναρξη καταβολής των ενισχύσεων δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, εφόσον στο εγκεκριμένο φυσικό αντικείμενο της επένδυσης περιλαμβάνονται κατασκευές για τις οποίες δεν έχει περαιωθεί η ως άνω διαδικασία νομιμοποίησης ή τακτοποίησής τους.

• Την αγορά του συνόλου ή και μέρους των υφιστάμενων παγίων στοιχείων ενεργητικού, όπως κτίρια, μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός επιχειρηματικής εγκατάστασης (υπό προϋποθέσεις)
• Την αγορά και εγκατάσταση καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών εγκαταστάσεων και των μεταφορικών μέσων που κινούνται εντός του χώρου της εντασσόμενης μονάδας.
• Τα μισθώματα της χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) καινούργιων σύγχρονων μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμού, του οποίου αποκτάται η χρήση, υπό την προϋπόθεση ότι στη σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) προβλέπεται ότι ο εξοπλισμός περιέρχεται στην κυριότητα του μισθωτή, κατά τη λήξη της σύμβασης.
• Τον εκσυγχρονισμό ειδικών εγκαταστάσεων που δεν αφορούν σε κτίρια, και μηχανολογικών εγκαταστάσεων.

Β. Άυλα στοιχεία ενεργητικού

• Τη μεταφορά τεχνολογίας, μέσω της αγοράς δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αδειών εκμετάλλευσης, ευρεσιτεχνιών, τεχνογνωσίας και μη κατοχυρωμένων τεχνικών γνώσεων,
• συστήματα διασφάλισης και ελέγχου ποιότητας, πιστοποιήσεων, προμήθειας και εγκατάστασης λογισμικού και συστημάτων οργάνωσης της επιχείρησης.

Οι δαπάνες των παραπάνω περιπτώσεων πρέπει να πληρούν σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις:

• Να αξιοποιούνται αποκλειστικά στην ενισχυόμενη εγκατάσταση και να παραμένουν συνδεδεμένα με την επένδυση καθ' όλη την περίοδο των σχετικών υποχρεώσεων.
• Να καταχωρίζονται στα αποσβεστέα στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης.
• Να αποκτώνται με όρους αγοράς από τρίτους μη συνδεδεμένους με τον αγοραστή.
• Να διατηρούνται συνδεδεμένα με το ενισχυόμενο έργο για τουλάχιστον 5 έτη (3 έτη για ΜμΕ).

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι ενισχυόμενες δαπάνες για άυλα στοιχεία ενεργητικού δεν μπορούν να υπερβούν το τριάντα τοις εκατό (30%) του συνόλου των ενισχυόμενων δαπανών περιφερειακών ενισχύσεων. Για τις ΜμΕ το ανώτατο ποσοστό διαμορφώνεται στο πενήντα τοις εκατό (50%).

Γ. Μισθολογικό κόστος

Το μισθολογικό κόστος των νέων θέσεων εργασίας, που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα της πραγματοποίησης του επενδυτικού σχεδίου υπολογίζεται για δύο (2) έτη από τη δημιουργία κάθε θέσης. Το ως άνω μισθολογικό κόστος αποτελεί επιλέξιμη δαπάνη μόνο αυτοτελώς και όχι σε συνδυασμό με τις περ. Α΄ ή/και Β΄.

Προϋποθέσεις ενίσχυσης μισθολογικού κόστους:

• Το επενδυτικό έργο συνεπάγεται καθαρή αύξηση του αριθμού των εργαζομένων αποτυπωμένη σε Ετήσιες Μονάδες Εργασίας (Ε.Μ.Ε.) στην επιχειρηματική εγκατάσταση και αντιστοίχως στην επιχείρηση, σε σύγκριση με τις Ε.Μ.Ε. του προηγούμενου δωδεκαμήνου από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης υπαγωγής,
• η πλήρωση όλων των θέσεων εργασίας πραγματοποιείται εντός τριών (3) ετών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, και
• κάθε θέση εργασίας που δημιουργείται μέσω της επένδυσης διατηρείται στη συγκεκριμένη ενισχυόμενη εγκατάσταση για περίοδο πέντε (5) τουλάχιστον ετών για μεγάλες, τεσσάρων (4) τουλάχιστον ετών για μεσαίες επιχειρήσεις και τριών (3) τουλάχιστον ετών για μικρές επιχειρήσεις, από την ημερομηνία πρώτης πλήρωσής της.

• Δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς νέες ΜμΕ
• Δαπάνες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης, εκτός από μέτρα ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια,
• Δαπάνες για εγκατάσταση αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης
• Δαπάνες για εξυγίανση περιβαλλοντικής ζημίας και αποκατάσταση φυσικών οικοτόπων και οικοσυστημάτων
• Δαπάνες για την αποδοτική χρήση των πόρων και για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία
• Δαπάνες για επαγγελματική κατάρτιση
• Δαπάνες για συμμετοχή ΜμΕ σε εμπορικές εκθέσεις
• Δαπάνες για πρόσληψη εργαζομένων σε μειονεκτική θέση
• Δαπάνες για καινοτομία στις ΜμΕ
• Δαπάνες για διαδικαστική και οργανωτική καινοτομία για ΜμΕ και Μεγάλες Επιχειρήσεις
• Δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης
• Δαπάνες για τη συμπαραγωγή ενέργειας υψηλής απόδοσης από Α.Π.Ε. της παρ. 8, και την παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές
• Δαπάνες για επενδυτικές ενισχύσεις προς ΜΜΕ.

• Φορολογική απαλλαγή,
• Επιχορήγηση,
• Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing),
• Επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης,
• Κίνητρο της ταχείας αδειοδότησης,
• Κίνητρο παροχής δανείων με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε ή την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Σημείωση: Για τις μεγάλες επιχειρήσεις δεν προβλέπεται το κίνητρο της επιχορήγησης.

Τα ποσοστά για τις αρχικές επενδύσεις προσδιορίζονται βάσει του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων, με τις ειδικότερες ρυθμίσεις του καθεστώτος.

Για τις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τα κίνητρα πλην της επιχορήγησης μπορούν να φτάσουν στο ανώτατο όριο του Χάρτη. Η επιχορήγηση παρέχεται στο 80% αυτού του ορίου ή στο 100% για τις ειδικές κατηγορίες επενδύσεων, με εξαίρεση την περ. δ΄ (90%).

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, τα διαθέσιμα κίνητρα αντιστοιχούν στο 80% του ανώτατου ορίου, στο 100% για ειδικές κατηγορίες και στο 90% για την περίπτωση δ΄.

Υψηλότερα ποσοστά μπορούν να εφαρμοστούν σε επενδύσεις που υλοποιούνται σε:

• Ορεινές περιοχές, σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της ΕΛ.ΣΤΑΤ., εκτός των δημοτικών ενοτήτων που συνιστούν μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας,
• περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως τριάντα (30) χιλιομέτρων από τα σύνορα,
• νησιά με πληθυσμό μικρότερο των τριών χιλιάδων εκατό (3.100) κατοίκων,
• κτίρια χαρακτηρισμένα ως διατηρητέα.

Το ποσό των ενισχύσεων που χορηγείται σε κάθε επενδυτικό σχέδιο του παρόντος καθεστώτος δεν υπερβαίνει το όριο των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ, με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του Γ.Α.Κ.

Στο καθεστώς υπάγονται επενδυτικά σχέδια με συνολικό επιλέξιμο προϋπολογισμό άνω των 15.000.000 €.

Η χρηματοδότηση μπορεί να καλυφθεί με ίδια κεφάλαια, εξωτερικούς πόρους ή συνδυασμό τους.

Στο είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) του ενισχυόμενου κόστους του επενδυτικού σχεδίου δεν πρέπει να περιλαμβάνεται κρατική ενίσχυση, δημόσια στήριξη ή παροχή.

Η περίοδος υποβολής αιτήσεων ορίστηκε από 17 Απριλίου έως 24 Ιουλίου 2026.

Η αίτηση υπαγωγής και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά υποβάλλονται υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (ΠΣ-Αν).

Η αίτηση υπαγωγής στο παρόν μέτρο ενίσχυσης, εφόσον γίνει η σχετική επιλογή από τον δυνητικό δικαιούχο, θεωρείται ταυτόχρονα και εκδήλωση πρόθεσης χρήσης χρηματοδοτικού εργαλείου μέσω Ταμείου ή Ταμείου Χαρτοφυλακίου,  το οποίο ενέχει στοιχεία κρατικής στήριξης, ανεξάρτητα αν τελικώς αυτή χρησιμοποιηθεί.

Κάθε φορέας δύναται να υποβάλει αίτηση υπαγωγής του ίδιου επενδυτικού σχεδίου σε πέραν του ενός καθεστώτα ενίσχυσης, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις. Με την υπαγωγή του εν λόγω επενδυτικού σχεδίου στον οριστικό πίνακα ενός καθεστώτος αυτοδίκαια απορρίπτονται όλες οι υπόλοιπες αιτήσεις υπαγωγής για το εν λόγω επενδυτικό σχέδιο. Ίδιο επενδυτικό σχέδιο νοείται αυτό που είναι στον ίδιο τόπο εγκατάστασης, με το ίδιο φυσικό αντικείμενο και τα λοιπά τεχνικά χαρακτηριστικά και υπάρχει αλληλοεπικάλυψη δαπανών.

Δεν επιτρέπεται η υποβολή αίτησης υπαγωγής για επενδυτικό σχέδιο το οποίο, είτε στο σύνολό του είτε εν μέρει, έχει ήδη υπαχθεί στις ενισχύσεις του παρόντος ή άλλων καθεστώτων ενίσχυσης. Οι ως άνω αιτήσεις απορρίπτονται με αιτιολογημένη απόφαση της αρμόδιας υπηρεσίας, το δε παράβολο δεν επιστρέφεται.

Μετά την υποβολή πραγματοποιείται έλεγχος πληρότητας των δικαιολογητικών και ακολουθεί αξιολόγηση της νομιμότητας, του εύλογου κόστους και των βαθμολογούμενων κριτηρίων.

Ελάχιστη βαθμολογία για κατάταξη: 50 βαθμοί.

Η διαδικασία αξιολόγησης αρχίζει μετά τη λήξη της υποβολής και προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός 90 ημερών.

Ο φορέας της επένδυσης, προκειμένου να μην ανακληθεί η απόφαση υπαγωγής, οφείλει να υλοποιήσει ποσοστό τουλάχιστον 10% του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου, όπως αυτό εγκρίθηκε με την απόφαση υπαγωγής, εντός είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την δημοσίευση της περίληψης της απόφασης υπαγωγής.

Το επενδυτικό σχέδιο ολοκληρώνεται με την υλοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου και την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, εντός της ορισθείσας στην απόφαση υπαγωγής προθεσμίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη από την ημερομηνία δημοσίευσης της περίληψης της απόφασης υπαγωγής. Η προβλεπόμενη στην απόφαση υπαγωγής προθεσμία ολοκλήρωσης του επενδυτικού σχεδίου μπορεί να παραταθεί άπαξ έως δύο (2) έτη κατ’ ανώτατο όριο, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α. Ηλεκτρονική υποβολή του σχετικού αιτήματος πριν από τη λήξη της προθεσμίας ολοκλήρωσης, όπως αυτή ορίζεται αρχικά στην απόφαση υπαγωγής,

β. Υλοποίηση του 50% ή του 65% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, κατά περίπτωση.

Η ανωτέρω προθεσμία ολοκλήρωσης συμπεριλαμβάνει και τυχόν οριζόντιες εκ του νόμου παρατάσεις.

Για περισσότερες λεπτομέρειες, διαβάστε το πλήρες κείμενο της 2ης προκήρυξης για το καθεστώς «Μεγάλες Επενδύσεις» του Ν. 4887/2022.