Κατάσταση δράσης (06/11/2026): Οι αιτήσεις έχουν ολοκληρωθεί από το 2025. Η απόφαση αποτελεσμάτων αξιολόγησης εκδόθηκε στις 26/03/2026 και ακολούθησαν αποφάσεις ένταξης και διαδικασίες υλοποίησης. Η πρόσκληση έχει τροποποιηθεί μεταγενέστερα, με 4η τροποποίηση τον Σεπτέμβριο 2026.
Στόχος του προγράμματος
Η δράση «Αφετηρία Καινοτομίας και Εξωστρέφειας» υποστηρίζει τη δημιουργία και την ανάπτυξη νέων επιχειρήσεων στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, με έμφαση στη μεταποίηση και τον τουρισμό.
Σκοπός είναι να ενθαρρύνει επενδυτικές πρωτοβουλίες με σύγχρονες υποδομές, τεχνολογικό και οργανωτικό εκσυγχρονισμό, διαφοροποίηση προϊόντων και υπηρεσιών και δυνατότητες πρόσβασης σε νέες αγορές. Η χρηματοδότηση παρέχεται για επενδύσεις που αναβαθμίζουν την παραγωγική βάση και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της περιοχής.
Δικαιούχοι
Στη δράση μπορούσαν να συμμετάσχουν νέες ή υπό σύσταση πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις με επιλέξιμη δραστηριότητα και επένδυση στην Κεντρική Μακεδονία.
Ως προς τον χρόνο ίδρυσης:
- Νέες επιχειρήσεις: επιχειρήσεις με έναρξη μεταγενέστερη της 01/01/2023.
- Υπό σύσταση επιχειρήσεις: επιχειρήσεις που θα ιδρύονταν μετά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης, σύμφωνα με τους όρους της πρόσκλησης.
Βασικές προϋποθέσεις συμμετοχής ήταν:
- Υλοποίηση επένδυσης αποκλειστικά εντός της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
- Επιλογή τουλάχιστον ενός επιλέξιμου ΚΑΔ από το αντίστοιχο παράρτημα της πρόσκλησης.
- Επιλέξιμη νομική μορφή, νόμιμη λειτουργία ή δυνατότητα νόμιμης έναρξης και τήρηση απλογραφικών ή διπλογραφικών βιβλίων.
- Μία αίτηση χρηματοδότησης ανά ΑΦΜ και τήρηση των ειδικών περιορισμών συμμετοχής εταίρων σε υπό σύσταση επιχειρήσεις.
- Τεκμηρίωση διαθέσιμων κεφαλαίων που καλύπτουν τουλάχιστον 25% του προϋπολογισμού της επένδυσης.
- Ειδική τεκμηρίωση του χώρου εγκατάστασης και της απαιτούμενης χρήσης γης, όπου προβλέπεται.
Η επιλεξιμότητα νέων επιχειρήσεων και εταίρων εξετάζεται αναλυτικά, ιδίως σε περιπτώσεις προϋπάρχουσας δραστηριότητας στον ίδιο τομέα.
Επιλέξιμοι τομείς και επενδύσεις
Μεταποίηση
Επενδύσεις για τη δημιουργία ή ανάπτυξη μονάδων παραγωγής και μεταποίησης, οι οποίες περιλαμβάνουν ενδεικτικά:
- Εξοπλισμό παραγωγής και μηχανολογικές εγκαταστάσεις.
- Κατασκευή ή διαμόρφωση κατάλληλων επαγγελματικών χώρων.
- Ψηφιακά συστήματα οργάνωσης, αυτοματοποίησης και παρακολούθησης παραγωγής.
- Πιστοποιήσεις, τεχνογνωσία, ανάπτυξη νέων προϊόντων και δράσεις εξωστρέφειας.
Τουρισμός
Επενδύσεις για τη δημιουργία ή ανάπτυξη επιλέξιμων τουριστικών εγκαταστάσεων και υπηρεσιών. Για τον ΚΑΔ 55 – Καταλύματα, η πρόσκληση θέτει ειδικές προδιαγραφές. Ενδεικτικά:
- Ξενοδοχεία τουλάχιστον 3 αστέρων και 8 κλινών.
- Οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις (camping) τουλάχιστον 3 αστέρων.
- Τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες: τουλάχιστον 3 κατοικίες, υπό κοινό ΜΗΤΕ.
- Ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια / διαμερίσματα: τουλάχιστον 3 κλειδιών και 10 κλινών.
Προβλέπονται επίσης ειδικές κατηγορίες καταλυμάτων, σύμφωνα με τις αναλυτικές προδιαγραφές της πρόσκλησης. Η ένταξη απαιτεί αντιστοίχιση με συγκεκριμένο επιλέξιμο ΚΑΔ· δεν καλύπτεται αυτομάτως κάθε τουριστική δραστηριότητα.
Προϋπολογισμός και ποσοστό χρηματοδότησης
| Βασικό στοιχείο | Ύψος / ποσοστό |
|---|---|
| Ελάχιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός | 25.000 € |
| Μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός | 500.000 € |
| Ποσοστό δημόσιας επιχορήγησης | 50% |
| Ιδιωτική συμμετοχή | 50% |
| Μέγιστη θεωρητική επιχορήγηση ανά σχέδιο | 250.000 € |
Παράδειγμα: Επενδυτικό σχέδιο 300.000 € μπορεί να λάβει επιχορήγηση 150.000 €, με αντίστοιχη ιδιωτική συμμετοχή 150.000 €, εφόσον εγκριθούν οι προβλεπόμενες δαπάνες.
Η ενίσχυση υπάγεται στον Κανονισμό De Minimis (ΕΕ) 2023/2831, επομένως εξετάζεται η σώρευση με τυχόν προηγούμενες ενισχύσεις ήσσονος σημασίας.
Επιλέξιμες δαπάνες – Συνοπτικός πίνακας
| Κατηγορία δαπάνης | Ποσοστό / όριο |
|---|---|
| Εξοπλισμός, μεταφορικά μέσα και όργανα | Τουλάχιστον 15% του προϋπολογισμού |
| Κτιριακές εγκαταστάσεις και περιβάλλων χώρος | Έως 70% |
| Ηλεκτρικά μεταφορικά μέσα | Έως 50% |
| Συμβουλευτικές υπηρεσίες | Έως 10% |
| Υπηρεσίες λογισμικού SaaS / cloud | Έως 30% |
| Μελέτες ανάπτυξης προϊόντων ή διεργασιών | Έως 10% |
| Σχεδιασμός συσκευασίας, ετικέτας, branding | Έως 10% |
| Ευρεσιτεχνίες και μεταφορά τεχνογνωσίας | Έως 15% |
| Λογισμικό και άδειες χρήσης | Έως 40% |
| Προβολή, προώθηση και δικτύωση | Έως 20% |
| Έμμεσες δαπάνες | 7% επί των επιλέξιμων άμεσων δαπανών |
Ο πίνακας παρουσιάζει τα βασικά ποσοστιαία όρια των επιλέξιμων κατηγοριών και υποκατηγοριών. Εφαρμόζονται επιπλέον ειδικά χρηματικά όρια και περιορισμοί ανά υποκατηγορία: ενδεικτικά, συμβουλευτικές υπηρεσίες έως 7.000 €, ηλεκτρικά μεταφορικά μέσα έως 70.000 € ανά όχημα και σχεδιασμός/branding έως 10.000 €. Οι έμμεσες δαπάνες είναι υποχρεωτικές και υπολογίζονται επί των επιλέξιμων άμεσων δαπανών.
Βασικές κατηγορίες επενδύσεων
Η χρηματοδότηση μπορούσε να καλύψει:
- Κατασκευή, διαρρύθμιση και αναβάθμιση επαγγελματικών εγκαταστάσεων.
- Προμήθεια και εγκατάσταση παραγωγικού, μηχανολογικού και ψηφιακού εξοπλισμού.
- Εξοπλισμό ενεργειακής εξοικονόμησης και περιβαλλοντικής προστασίας.
- Εξειδικευμένα προγράμματα λογισμικού, συστήματα επιχειρησιακής οργάνωσης και υπηρεσίες cloud.
- Σχεδιασμό προϊόντων, πιστοποιήσεις, εμπορική ταυτότητα και ενέργειες δικτύωσης.
Οι δαπάνες πρέπει να εξυπηρετούν τον εγκεκριμένο ΚΑΔ επένδυσης και να πληρούν τους όρους τεκμηρίωσης, εξόφλησης και μη διπλής χρηματοδότησης.
Αξιολόγηση αιτήσεων – Συνοπτική βαθμολογία
Οι επενδυτικές προτάσεις αξιολογήθηκαν συγκριτικά, με ελάχιστη βαθμολογία 50/100. Τα κριτήρια ήταν:
| Κριτήριο | Μέγιστοι βαθμοί |
|---|---|
| Διαθέσιμα κεφάλαια σε σχέση με την επένδυση | 30 |
| Επαγγελματική εμπειρία ιδιοκτήτη / βασικού εταίρου | 30 |
| Σπουδές ιδιοκτήτη / βασικού εταίρου | 30 |
| Τεκμηρίωση διαθεσιμότητας χώρου εγκατάστασης | 10 |
| Σύνολο | 100 |
Η βάση βαθμολογίας δεν εξασφαλίζει ένταξη χωρίς την πλήρωση των λοιπών προϋποθέσεων και την απαιτούμενη συγκριτική κατάταξη.
Ημερομηνίες και διάρκεια υλοποίησης
- Υποβολή αιτήσεων: 20/05/2025 έως 29/09/2025, ώρα 15:00.
- Έναρξη επιλεξιμότητας δαπανών: 06/05/2025, ημερομηνία δημοσίευσης της πρόσκλησης. Προγενέστερες δαπάνες ή δεσμευτικές συμβάσεις δεν είναι επιλέξιμες.
- Αποτελέσματα αξιολόγησης: 26/03/2026.
- Αποφάσεις ένταξης: εκδόθηκαν από τον Απρίλιο 2026.
- Διάρκεια υλοποίησης: έως 24 μήνες από την ηλεκτρονική κοινοποίηση της οριστικής έγκρισης.
Για τα εγκεκριμένα έργα προβλέπονται διαδικασίες επαλήθευσης, πιστοποίησης και εκταμίευσης της ενίσχυσης μέσω του ΟΠΣΚΕ, καθώς και υποχρεώσεις κατά την υλοποίηση και μετά την ολοκλήρωση.
Υποστήριξη από την ΠΛΑΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ
Η ΠΛΑΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Τεχνολογίας & Ανάπτυξης Α.Ε. υποστηρίζει επιχειρήσεις στην οργάνωση και τεκμηρίωση επενδύσεων, στον έλεγχο επιλεξιμότητας, στην αξιολόγηση χρηματοδοτικών επιλογών και στην παρακολούθηση της υλοποίησης εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων μέχρι την ολοκλήρωσή τους.
Για νέες επιχειρήσεις που δεν συμμετείχαν στη συγκεκριμένη πρόσκληση, μπορεί να αξιολογηθεί η δυνατότητα ένταξης σε άλλες ενεργές δράσεις ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας.
Πηγές – Επίσημα κείμενα:
- ΟΠΣΚΕ – «Αφετηρία Καινοτομίας και Εξωστρέφειας»: στοιχεία δράσης, όρια, ποσοστά και προθεσμίες
- 4η τροποποίηση Αναλυτικής Πρόσκλησης (Σεπτέμβριος 2026)
- ΚΕΠΑ-ΑΝΕΜ / ΕΦΕΠΑΕ – «Αφετηρία»: αποτελέσματα αξιολόγησης και οδηγίες υλοποίησης
Το παρόν έχει ενημερωτικό χαρακτήρα (επικαιροποίηση: 06/11/2026). Για την εφαρμογή των όρων υπερισχύουν η ισχύουσα πρόσκληση, οι τροποποιήσεις και οι αποφάσεις ένταξης.